Od 1 stycznia 2027 roku w Unii Europejskiej zaczną obowiązywać kolejne ograniczenia dotyczące nowych pomp ciepła wykorzystujących fluorowane gazy cieplarniane. Nie oznacza to jednak zakazu używania pomp ciepła ani konieczności wymiany działających urządzeń. Zmiany dotyczą przede wszystkim wprowadzania na rynek określonych nowych modeli i rodzaju zastosowanego w nich czynnika chłodniczego.
Dla osoby, która planuje zakup pompy ciepła pod koniec 2026 lub w 2027 roku, znaczenie będzie miał przede wszystkim czynnik chłodniczy. Regulacje wyraźnie kierują rynek w stronę substancji o bardzo niskim GWP oraz czynników naturalnych, takich jak R290, czyli propan.
Czy oznacza to, że pompy na R32 albo R410A trzeba omijać? Nie jest to aż tak proste.
Sprawdzamy, jakie nowe przepisy dla pomp ciepła zaczną obowiązywać od 2027 roku, czym różnią się R32, R410A i R290 oraz czy warto kupić pompę ciepła jeszcze w 2026 roku.
Od 1 stycznia 2027 r. nie będzie można co do zasady wprowadzać na rynek nowych pomp ciepła typu split powietrze-woda o mocy do 12 kW wykorzystujących fluorowane gazy cieplarniane o GWP równym lub wyższym niż 150. Ograniczenia obejmą również określone pompy monoblokowe i inne urządzenia samodzielne. Przepisy przewidują wyjątki wynikające z wymogów bezpieczeństwa.
Podstawą zmian jest Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/573 w sprawie fluorowanych gazów cieplarnianych, czyli tzw. nowe rozporządzenie F-gazowe. W przypadku popularnych domowych pomp ciepła szczególnie istotna jest granica 12 kW. Dla układów split powietrze-woda o mocy do 12 kW od 2027 roku ograniczenie obejmuje czynniki fluorowane o GWP od 150 wzwyż. Oznacza to, że wymagania obejmują m.in. R32, którego GWP wynosi 675. Zmiany obejmują również urządzenia samodzielne, w tym część pomp typu monoblok. Dla urządzeń do 12 kW oraz monobloków i innych urządzeń samodzielnych o mocy powyżej 12 kW, ale nie większej niż 50 kW, również przewidziano od 2027 roku ograniczenia dotyczące F-gazów o GWP co najmniej 150. W określonych przypadkach zastosowanie mają wyjątki związane z bezpieczeństwem instalacji.
Nie. Przepisy obowiązujące od 2027 roku nie nakazują właścicielom demontażu ani wymiany prawidłowo działających pomp ciepła na R32 czy R410A. Ograniczenia dotyczą przede wszystkim wprowadzania określonych nowych urządzeń na rynek. Pompa zamontowana wcześniej może nadal pracować, o ile jest sprawna i może być bezpiecznie eksploatowana oraz serwisowana.
To bardzo ważne rozróżnienie. W unijnym rozporządzeniu „wprowadzanie do obrotu” oznacza pierwsze dostarczenie lub udostępnienie danego urządzenia na rynku UE, a nie korzystanie przez właściciela z już zamontowanej instalacji. Jeżeli więc masz kilkuletnią pompę ciepła działającą na R32 albo R410A, 1 stycznia 2027 roku urządzenie nie stanie się nielegalne. Nie pojawia się też automatyczny obowiązek przeróbki instalacji na inny czynnik.
Inaczej warto patrzeć na sytuację przy zakupie nowego urządzenia. Tutaj dobrze sprawdzić nie tylko parametry energetyczne, ale także rodzaj czynnika i to, jak dana konstrukcja wpisuje się w kolejne etapy zmian przepisów.
Jeżeli planujesz modernizację ogrzewania, możesz sprawdzić dostępne w naszej ofercie pompy ciepła SUNDEA.
R410A ma znacznie wyższy GWP niż R32, natomiast R290 jest naturalnym czynnikiem chłodniczym i nie należy do F-gazów. Z punktu widzenia kierunku unijnych regulacji największy potencjał długoterminowy ma więc R290. Sam czynnik nie powinien być jednak jedynym kryterium wyboru pompy ciepła.
| Czynnik | Rodzaj | GWP | Klasa bezpieczeństwa | Znaczenie nowych regulacji |
|---|---|---|---|---|
| R410A | fluorowany HFC | ok. 2088 | A1 | wysoki GWP, technologia stopniowo wypierana |
| R32 | fluorowany HFC | 675 | A2L | niższy GWP niż R410A, ale powyżej limitu 150 dotyczącego części urządzeń od 2027 r. |
| R290 | propan, czynnik naturalny | bardzo niski | A3 | nie jest F-gazem i nie podlega ograniczeniom F-gazowym w taki sposób jak R32 i R410A |
Komisja Europejska wskazuje obecnie dla R32 wartość GWP100 równą 675, natomiast R290 klasyfikuje jako czynnik naturalny o bardzo niskim wpływie na klimat. Według aktualnej metodologii stosowanej w rozporządzeniu jego GWP100 wynosi 0,02. W starszych materiałach branżowych można nadal spotkać dla R290 wartość GWP równą 3, dlatego w różnych źródłach pojawiają się inne liczby. R290 ma natomiast klasę bezpieczeństwa A3, czyli jest czynnikiem palnym. Nie oznacza to, że pompa na propan jest niebezpieczna, ale wymaga odpowiedniej konstrukcji urządzenia, prawidłowego montażu i zachowania wymagań dotyczących miejsca instalacji.
Nie można powiedzieć, że R32 zostanie całkowicie zakazany w 2027 roku. Od tej daty nie będzie jednak można co do zasady wprowadzać na rynek m.in. nowych pomp ciepła split powietrze-woda do 12 kW wykorzystujących F-gazy o GWP co najmniej 150. R32 ma GWP 675, więc takie urządzenia obejmie ograniczenie.
R32 nadal może pojawiać się w innych zastosowaniach objętych późniejszymi terminami oraz w urządzeniach już znajdujących się w eksploatacji. To właśnie dlatego hasło „zakaz R32 od 2027” jest zbyt dużym uproszczeniem.
R410A ma GWP około 2088, dlatego nowe urządzenia wykorzystujące ten czynnik są znacznie mocniej dotknięte stopniowym ograniczaniem F-gazów niż konstrukcje wykorzystujące czynniki o niższym GWP. Nie oznacza to jednak automatycznego zakazu użytkowania już zamontowanej pompy ciepła na R410A od 2027 roku.
W nowych inwestycjach jest to jednak technologia o coraz mniejszej perspektywie rynkowej. Jeżeli wybieramy dzisiaj urządzenie, patrzymy nie tylko na jego obecną cenę, ale również dostępność serwisu, części i czynnika w kolejnych latach.
Tak, ale sam fakt wejścia nowych przepisów w 2027 roku nie jest powodem, aby kupować pompę ciepła w pośpiechu. Dobrze dobrane urządzenie kupione i zamontowane w 2026 roku nie będzie wymagało automatycznej wymiany po zmianie przepisów. Przy nowej inwestycji warto jednak już teraz uwzględnić długoterminowy kierunek regulacji dotyczących F-gazów.
Jeżeli rozważasz pompę na R32, nie oznacza to, że urządzenie stanie się bezużyteczne po 31 grudnia 2026 roku. Trzeba jednak mieć świadomość, że Unia systematycznie ogranicza nie tylko konkretne kategorie urządzeń, ale również ilość HFC, które mogą trafiać na rynek. W latach 2025-2026 maksymalna ilość HFC przewidziana przez unijny system kontyngentów wynosi około 42,9 mln ton ekwiwalentu CO₂. Dla lat 2027-2029 limit spada do około 21,7 mln ton, czyli niemal o połowę.
Nie oznacza to automatycznie problemów z serwisem, ale pokazuje kierunek rynku: czynniki o wysokim GWP będą stopniowo traciły znaczenie, a producenci będą rozwijać urządzenia wykorzystujące rozwiązania o niższym wpływie na klimat. Dlatego przy inwestycji planowanej na kilkanaście lat rozsądnie jest porównać również urządzenia na R290.
Tak. Wejście nowych ograniczeń sprzedażowych w 2027 roku nie oznacza zakazu serwisowania wszystkich istniejących pomp na R32 i R410A. Od 1 stycznia 2026 r. ograniczenie dotyczące serwisowania pomp ciepła obejmuje F-gazy o GWP co najmniej 2500, a więc próg wyższy niż GWP R32 i R410A.
R32 ma GWP 675, a R410A około 2088. Sam przepis dotyczący progu 2500 nie eliminuje więc możliwości ich wykorzystania przy serwisie pomp ciepła. W dłuższej perspektywie trzeba jednak brać pod uwagę malejącą podaż HFC na rynku unijnym. Z punktu widzenia właściciela kilkuletniej pompy najważniejszy jest więc dostęp do profesjonalnego serwisu, szczelność instalacji i dostępność części zamiennych, a nie sama data 1 stycznia 2027 roku.
R290, czyli propan, jest jednym z najbardziej przyszłościowych czynników chłodniczych stosowanych w pompach ciepła. Nie należy do fluorowanych gazów cieplarnianych, dlatego nie obejmują go ograniczenia F-gazowe przewidziane dla R32 i R410A. Jego dodatkową zaletą jest możliwość osiągania wysokich temperatur wody grzewczej, co może być szczególnie przydatne podczas modernizacji starszych budynków.
Pompy ciepła na R290 coraz częściej pojawiają się w ofertach producentów nie tylko ze względu na regulacje unijne. Propan ma korzystne właściwości termodynamiczne, dzięki którym odpowiednio zaprojektowane urządzenia mogą efektywnie pracować również z instalacjami wymagającymi wyższej temperatury zasilania, np. tradycyjnymi grzejnikami. Nie oznacza to jednak, że R290 jest pozbawiony ograniczeń. Propan jest substancją palną, dlatego urządzenia wykorzystujące ten czynnik muszą spełniać określone wymagania konstrukcyjne i montażowe. Szczególne znaczenie ma lokalizacja jednostki zewnętrznej, odpowiednie odległości od otworów budynku oraz przestrzeganie wytycznych producenta.
Czy warto więc dopłacić do pompy na R290? W przypadku nowej inwestycji zdecydowanie warto rozważyć taką technologię. Nie dlatego, że urządzenia na R32 nagle przestaną działać, ale dlatego, że R290 pozwala uniezależnić wybór nowej pompy od kolejnych ograniczeń dotyczących fluorowanych czynników chłodniczych.
Kupując pompę ciepła przed wejściem nowych przepisów, nie warto kierować się wyłącznie promocjami na urządzenia z R32 ani zakładać, że każdy model na R290 będzie lepszym zakupem. Najważniejsze jest dopasowanie technologii do budynku, przewidywanych kosztów ogrzewania i możliwości serwisowania urządzenia przez kolejne lata.
Przede wszystkim warto porównać rzeczywistą efektywność dostępnych modeli, a nie wyłącznie ich ceny katalogowe. Tańsza pompa może okazać się droższa w eksploatacji, jeżeli będzie zużywać więcej energii lub wymagać częstego wspomagania grzałką elektryczną podczas mrozów. Równie istotne jest prawidłowe dobranie mocy do zapotrzebowania budynku - zarówno niedowymiarowanie, jak i znaczne przewymiarowanie urządzenia może negatywnie wpłynąć na jego pracę.
Warto też zapytać instalatora o warunki gwarancji, dostępność autoryzowanego serwisu i części zamiennych. Pompa ciepła jest inwestycją na wiele lat, dlatego znaczenie ma nie tylko jej bezawaryjna praca w pierwszych sezonach, ale również możliwość sprawnej naprawy w przyszłości.
W SUNDEA pomagamy dobrać urządzenie do rzeczywistych potrzeb budynku, uwzględniając zarówno aktualne technologie, jak i długoterminową opłacalność inwestycji.
Coraz częściej analizujemy również pompę ciepła jako element większego systemu energetycznego domu. Połączenie jej z instalacją fotowoltaiczną może ograniczyć ilość energii kupowanej z sieci, a odpowiednio dobrany magazyn energii pozwala lepiej wykorzystać część wyprodukowanych nadwyżek.
Rok 2027 jest tylko jednym z etapów unijnego odchodzenia od F-gazów o wysokim GWP. Kolejne ograniczenia zaplanowano na lata 2029, 2030, 2032, 2033 i 2035. Z tego powodu przy zakupie urządzenia na kilkanaście lat warto analizować nie tylko przepisy obowiązujące dziś, ale również już uchwalony harmonogram zmian.
Od 2029 roku kolejne ograniczenia obejmą m.in. niewielkie układy split powietrze-powietrze z F-gazami o GWP od 150 oraz większe systemy split wykorzystujące gazy o wysokim GWP. W następnych latach limity będą dalej zaostrzane. Dla systemów split do 12 kW szczególnie istotny jest rok 2035, od którego regulacja przewiduje odejście od fluorowanych gazów cieplarnianych w nowych urządzeniach tej kategorii, poza wyjątkami wynikającymi z wymogów bezpieczeństwa.
Kierunek jest więc jasny: nowe pompy ciepła będą coraz częściej korzystać z czynników naturalnych lub rozwiązań o bardzo niskim GWP.
Nie. Pompy ciepła nie zostaną zakazane od 2027 roku. Ograniczenia dotyczą określonych nowych urządzeń wykorzystujących fluorowane gazy cieplarniane o wskazanym GWP. Rynek pomp ciepła będzie funkcjonował nadal, ale coraz większą rolę będą odgrywać urządzenia wykorzystujące czynniki o bardzo niskim GWP, przede wszystkim R290.
Nie. Działająca pompa ciepła na R32 nie musi zostać wymieniona z powodu nowych przepisów. Ograniczenie od 2027 roku dotyczy wprowadzania na rynek określonych nowych urządzeń, m.in. split powietrze-woda do 12 kW wykorzystujących F-gazy o GWP równym lub wyższym niż 150.
Tak. Zakup zgodnego z przepisami urządzenia na R32 w 2026 roku nie powoduje obowiązku jego wymiany po 1 stycznia 2027 roku. Przy nowej inwestycji warto jednak porównać je z urządzeniami na R290, szczególnie jeśli pompa ma pracować przez kilkanaście lub więcej lat.
Pod względem regulacji dotyczących F-gazów - tak. R290, czyli propan, nie jest F-gazem i ma bardzo niski GWP, dlatego znacznie lepiej wpisuje się w kierunek zmian przyjęty przez Unię Europejską. Przy wyborze nadal trzeba jednak uwzględnić parametry budynku, efektywność urządzenia, poziom hałasu i warunki montażowe.
Tak. Nowe przepisy nie wprowadzają od 2027 roku ogólnego zakazu naprawiania pomp na R410A. Obowiązujące od 2026 roku ograniczenie użycia F-gazów przy serwisowaniu pomp ciepła dotyczy czynników o GWP co najmniej 2500. GWP R410A wynosi około 2088.
Nie ma jednego modelu odpowiedniego dla każdego domu. W nowej inwestycji warto zwrócić uwagę na urządzenia wykorzystujące czynnik o niskim GWP lub R290, ale równie ważne są moc przy temperaturach ujemnych, SCOP, temperatura zasilania, akustyka, modulacja, gwarancja i dostępność lokalnego serwisu.
Przepisy od 2027 roku nie powinny być powodem do panicznej wymiany istniejących urządzeń. Są jednak ważnym sygnałem dla osób planujących nową inwestycję: czynnik chłodniczy staje się jednym z parametrów, które warto brać pod uwagę obok efektywności, mocy i kosztu urządzenia.
W SUNDEA pomagamy dobrać pompę ciepła do zapotrzebowania konkretnego budynku, instalacji grzewczej oraz planowanego sposobu korzystania z energii. Jeżeli zastanawiasz się, czy w Twoim przypadku lepszym rozwiązaniem będzie pompa na R32, R290 lub inny system ogrzewania, skontaktuj się z nami.
Stan prawny artykułu: 19 października 2026 r. Podstawą opracowania jest Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/573 oraz materiały Komisji Europejskiej dotyczące alternatyw dla fluorowanych gazów cieplarnianych.
